Prawo państwowe ⇒ Konstytucja Księstwa Sarmacji, poz. 863 [X]
Grodzisk, dnia 14 maja 2007 r.
Obwieszczenie Księcia Sarmacji
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Konstytucji Księstwa Sarmacji (uchylony)
Na podstawie art. 4 ust. 2 Ustawy Sejmu nr 35 o Dzienniku Praw Księstwa
Sarmacji z dnia 31 marca 2005 r. ogłasza się w załączniku do niniejszego
obwieszczenia jednolity tekst Konstytucji Księstwa Sarmacji z dnia 25
listopada 2004 r., z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
- Ustawą Konstytucyjną o Mandragoracie Wandystanu z dnia 25 kwietnia
2006 r.
- Ustawą Konstytucyjną o zmianie Konstytucji Księstwa Sarmacji z dnia
12 listopada 2006 r.
- Art. 1 Ustawy Konstytucyjnej o zmianie Konstytucji Księstwa Sarmacji z dnia
14 maja 2007 r.
(—) Piotr Mikołaj.
Konstytucja
Księstwa Sarmacji
W Imię Boga Wszechmogącego!
Ja, Piotr Mikołaj, Książę Sarmacji,
- chcąc zapewnić pomyślny rozwój Korony Sarmackiej w duchu Prawdy,
Sprawiedliwości i Dobra,
- pragnąc zagwarantować zachowanie wolności oraz podstawy dla ustanowienia powszechnego dobrobytu,
- pomny doświadczeń Państwa Sarmackiego oraz odpowiedzialności za Jego dalsze losy,
ustanawiam niniejszą Konstytucję jako pierwszą w Państwie ustawę oraz
kartę praw i swobód Narodu.
Rozdział I
KSIĘSTWO SARMACJI
Art. 1. [Księstwo Sarmacji]
- Księstwo Sarmacji jest wolnym państwem, którego celem jest ochrona,
obrona i popieranie wolności w obrębie jego granic.
- Księstwo Sarmacji strzeże niepodległości, nienaruszalności i
integralności swojego terytorium oraz otacza opieką dziedzictwo narodowe.
Art. 2. [Prawo Księstwa Sarmacji]
- Prawo Księstwa Sarmacji stanowią, w hierarchii ważności: Konstytucja,
ratyfikowane umowy międzynarodowe, ustawy i dekrety z mocą ustawy, dekrety i
rozporządzenia wydane z upoważnienia ustaw i dekretów z mocą ustawy, prawo
samorządów terytorialnych na ich obszarze oraz normy prawa zwyczajowego.
- Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw i wolności
mogą być ustanawiane tylko w prawie i tylko wtedy, gdy są konieczne dla
bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony moralności
publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą
naruszać istoty wolności i praw.
- Pozbawienie lub ograniczenie wolności może nastąpić tylko na zasadach i
w trybie określonych w ustawie.
Art. 2W. [Ratyfikacja umowy międzynarodowej]
Ratyfikacja przez Księcia umowy międzynarodowej i jej wypowiedzenie wymagają
uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie, jeżeli umowa dotyczy:
- pokoju, sojuszy, układów politycznych lub układów wojskowych,
- praw lub wolności określonych w Konstytucji,
- członkostwa Księstwa Sarmacji w organizacji międzynarodowej,
- spraw uregulowanych w ustawie lub dekrecie z mocą ustawy.
Art. 3. [Źródło władzy i podział władz]
- Władza w Księstwie Sarmacji należy do Księcia i Narodu.
- Władzę ustawodawczą w Księstwie Sarmacji sprawuje Sejm, władzę
wykonawczą — Książę i Rząd, władzę sądowniczą — Książę i niezawisłe sądy.
- Zasady niepołączalności funkcji we władzach określa ustawa.
Art. 4. [Samorząd terytorialny]
- Samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne niezastrzeżone dla
organów władz państwowych.
- Władze państwowe podejmują działania, zgodnie z zasadą pomocniczości,
tylko wówczas i tylko w takim zakresie, w jakim cele proponowanych działań
nie mogą być zrealizowane w sposób wystarczający przez samorząd
terytorialny, natomiast z uwagi na skalę lub skutki proponowanych działań,
mogą one zostać lepiej zrealizowane przez władze państwowe.
- Samorządy terytorialne mogą ustanawiać prawa w zakresie, w jakim nie są
one sprzeczne z prawami wyższego rzędu.
- Prawo jednostki samorządu terytorialnego może przewidywać ograniczenie
praw i wolności określonych w Konstytucji, o ile stanowi tak przywilej
wydany przez Księcia, szczegółowo określający zakres dopuszczalnego
ograniczenia konstytucyjnych praw i wolności.
Art. 4W. [Samorządność Wandystanu]
- Mandragorat Wandystanu jest po wsze czasy krajem Księstwa Sarmacji.
- Księstwo Sarmacji gwarantuje samorządność Mandragoratu Wandystanu.
- Ustawy i dekrety z mocą ustawy mogą być uchylone, w części lub całości, przez organ lub organy władzy publicznej określone Konstytucją Mandragoratu Wandystanu. W przypadku uchylenia, ustawy i dekrety z mocą ustawy obowiązują na obszarze Księstwa Sarmacji z wyłączeniem obszaru Mandragoratu Wandystanu.
- Mandragorat Wandystanu może prowadzić odrębną politykę zagraniczną w zakresie, w jakim nie jest ona sprzeczna z polityką zagraniczną Księstwa Sarmacji.
- Mandragorat Wandystanu zachowuje samorządność w zakresie systemu
automatycznej gospodarki w zakresie nieprzekazanym organom władzy państwowej
w drodze decyzji uprawnionego organu lub organów władzy publicznej
określonych Konstytucją Mandragoratu Wandystanu.
- Sarmacka Armia Ludowa — siły zbrojne Mandragoratu Wandystanu — w czasie
wojny stanowi część Książęcych Sił Zbrojnych.
- Osoby Mandragorów Wandystanu są nietykalne.
Art. 5. [Język urzędowy, symbole i stolica]
- Językiem urzędowym Księstwa Sarmacji jest język polski. Samorządy
terytorialne mogą ustanawiać inne języki dodatkowymi językami urzędowymi.
- Symbole Księstwa Sarmacji określa ustawa. Symbole Księstwa Sarmacji
podlegają ochronie prawnej.
- Stolicą Księstwa Sarmacji jest miasto Grodzisk.
Art. 5W. [Siedziba Prokuratora Generalnego i
Sądu Najwyższego]
Siedzibą Prokuratora Generalnego i Sądu Najwyższego jest Genosse–Wanda–Stadt.
Rozdział II
KSIĄŻĘ I RZĄD
Art. 6. [Książę]
- Na czele Księstwa Sarmacji stoi Książę.
- Osoba Księcia jest nietykalna.
Art. 7. [Kompetencje Księcia]
Książę:
- reprezentuje Księstwo Sarmacji,
- ratyfikuje i wypowiada umowy międzynarodowe,
- mianuje i odwołuje pełnomocnych przedstawicieli Księstwa Sarmacji w
państwach obcych i przy organizacjach międzynarodowych,
- przyjmuje listy uwierzytelniające i odwołujące akredytowanych przy nim
przedstawicieli dyplomatycznych państw obcych i organizacji
międzynarodowych,
- określa skład i kompetencje Rządu,
- sprawuje razem z Rządem władzę wykonawczą,
- powołuje i odwołuje ministrów,
- ustanawia i znosi urzędy państwowe oraz powołuje i odwołuje osoby
stojące na ich czele, o ile ustawa nie przewiduje innego trybu,
- jest najwyższym zwierzchnikiem i naczelnym dowódcą Sił Zbrojnych,
- wydaje postanowienia w sytuacjach nieuregulowanych ustawami, jeżeli jest
to niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania państwa,
- wydaje dekrety z mocą ustawy,
- za zgodą Izby Senatorskiej powołuje i odwołuje sędziów Sądu Najwyższego
i prokuratorów Prokuratury Generalnej,
- stosuje prawo łaski oraz ogłasza abolicję i amnestię,
- ustanawia i znosi oraz nadaje i odbiera ordery i odznaczenia Księstwa
Sarmacji,
- ustanawia i znosi oraz nadaje tytuły szlacheckie i arystokratyczne,
- odbiera lub obniża tytuły szlacheckie i arystokratyczne,
- wyznacza swojego następcę oraz określa zasady sukcesji,
- na okres swojej nieobecności powołuje Regenta lub Radę Regencyjną,
sprawujących w jego imieniu władzę książęcą.
Art. 7W. [Wiążące opinie Księcia i Mandragorów]
- Książę postanawia w sprawach:
- powoływania i odwoływania sędziów Sądu Najwyższego,
- powoływania i odwoływania prokuratorów Prokuratury Generalnej,
- nadawania, obniżania i odbierania tytułów arystokratycznych
uprawniających do zasiadania w Izbie Senatorskiej.
po zasięgnięciu wiążącej opinii Mandragorów Wandystanu.
- Mandragorzy Wandystanu nadają, obniżają i odbierają tytuły szlacheckie
mieszkańcom Mandragoratu Wandystanu w imieniu i po zasięgnięciu wiążącej
opinii Księcia.
Art. 8. [Uchylenie dekretu z mocą ustawy]
- Izba Poselska może uchylić dekret z mocą ustawy w ciągu siedmiu dni od
dnia jego wydania.
- W razie obowiązywania stanu nadzwyczajnego lub skrócenia kadencji Izby
Poselskiej, Izba Poselska może uchylić dekret z mocą ustawy w ciągu siedmiu
dni od dnia zakończenia obowiązywania stanu nadzwyczajnego lub dnia zwołania
na obrady.
Art. 9. [Stan nadzwyczajny]
- W sytuacji szczególnego zagrożenia prawidłowego funkcjonowania państwa,
jeżeli zwykłe środki konstytucyjne są niewystarczające, Książę może
wprowadzić stan nadzwyczajny: stan wojenny lub stan wyjątkowy.
- Działania podjęte przez Księcia w wyniku wprowadzenia stanu
nadzwyczajnego muszą odpowiadać stopniowi zagrożenia i powinny zmierzać do
jak najszybszego przywrócenia normalnego funkcjonowania państwa.
Art. 9W. [Stan nadzwyczajny w Wandystanie]
- Wprowadzenie stanu nadzwyczajnego obowiązującego na obszarze
Mandragoratu Wandystanu wymaga zatwierdzenia przez organ lub organy władzy
publicznej określone Konstytucją Mandragoratu Wandystanu.
- W przypadku braku zatwierdzenia, stan nadzwyczajny obowiązuje na
obszarze Księstwa Sarmacji z wyłączeniem obszaru Mandragoratu Wandystanu.
Art. 10. [Skład i kompetencje Rządu]
- Rząd prowadzi politykę wewnętrzną i zewnętrzną Księstwa Sarmacji w
zakresie i na zasadach określonych przez Księcia.
- Rząd składa się z Księcia i ministrów.
- Rządowi przewodniczy Książę.
Art. 11. [Interpelacje i zapytania do ministrów]
Ministrowie mają obowiązek udzielania w ciągu siedmiu dni odpowiedzi na
interpelacje i zapytania posłów, senatorów, osób stojących na czele samorządów
terytorialnych najwyższego rzędu i grup co najmniej dziesięciu procent
obywateli.
Art. 12. [Wotum nieufności dla ministra]
- Izba Poselska wyraża ministrowi wotum nieufności większością głosów
liczby posłów. Jeżeli uchwała została przyjęta przez Izbę Poselską, Książę
odwołuje ministra, któremu wyrażono wotum nieufności. Przepis niniejszy nie
ma zastosowania do ministra właściwego do spraw zagranicznych.
- Izba Senatorska wyraża ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych
wotum nieufności większością głosów liczby senatorów. Jeżeli uchwała została
przyjęta przez Izbę Senatorską, Książę odwołuje ministra.
- Obywatele mogą wyrazić ministrowi wotum nieufności w drodze referendum.
Jeżeli wniosek o odwołanie ministra został przyjęty w drodze referendum,
Książę odwołuje ministra, któremu wyrażono wotum nieufności.
Rozdział III
SEJM
Art. 13. [Skład Sejmu]
- Sejm składa się z:
- Księcia,
- Izby Poselskiej,
- Izby Senatorskiej.
- Izba Poselska składa się z siedmiu posłów wybieranych w wyborach
powszechnych, równych i bezpośrednich, w głosowaniu tajnym, na okres trzech
miesięcy. Książę zwołuje Izbę Poselską na obrady w ciągu siedmiu dni od dnia
ogłoszenia wyniku wyborów
- Prawo do zasiadania w Izbie Senatorskiej przysługuje Książętom-Seniorom,
diukom, markizom i hrabiom.
- Książę zarządza wybory do Izby Poselskiej oraz stwierdza wygaśnięcie
mandatu posła. Książę stwierdza objęcie i utratę godności senatora.
- Warunki wygaśnięcia mandatu posła oraz utraty godności senatora określa
ustawa.
Art. 14. [Skrócenie kadencji Izby Poselskiej]
- Skrócenie kadencji Izby Poselskiej następuje w drodze:
- postanowienia Księcia w razie wygaśnięcia co najmniej połowy
mandatów poselskich przez upływem kadencji,
- uchwały Izby Poselskiej przyjętej większością głosów liczby posłów,
- referendum.
- Książę może także rozwiązać Izbę Poselską w razie co najmniej
dwukrotnego wyrażenia przez Izbę Poselską ministrowi pełniącemu tę samą
funkcję wotum nieufności.
Art. 15. [Osoby kierujące pracami Izb Sejmu]
- Pracami Izby Poselskiej kierują Marszałek Izby Poselskiej wyłaniany
przez Izbę Poselską z jej grona oraz powoływany i odwoływany przez niego
Wicemarszałek Izby Poselskiej. Jeżeli Marszałek Izby Poselskiej nie może
przejściowo sprawować funkcji, Wicemarszałek Izby Poselskiej tymczasowo
przejmuje obowiązki Marszałka Izby Poselskiej.
- Wybór Marszałka Izby Poselskiej przeprowadza Książę.
- Pracami Izby Senatorskiej kieruje Marszałek Izby Senatorskiej powoływany
i odwoływany przez Księcia oraz powoływany i odwoływany przez Marszałka Izby
Senatorskiej Wicemarszałek Izby Senatorskiej. Jeżeli Marszałek Izby
Senatorskiej nie może przejściowo sprawować funkcji, Wicemarszałek Izby
Senatorskiej tymczasowo przejmuje obowiązki Marszałka Izby Senatorskiej.
- Izba Poselska i Izba Senatorska uchwalają swoje regulaminy.
Art. 16. [Inicjatywa ustawodawcza]
Inicjatywę ustawodawczą posiadają Książę, Izba Senatorska, posłowie,
samorządy terytorialne najwyższego rzędu i grupa co najmniej piętnastu procent
obywateli.
Art. 17. [Podejmowanie decyzji przez Izby]
- Izba Poselska przyjmuje ustawy i uchwały zwykłą większością głosów przy
udziale co najmniej połowy posłów, o ile Konstytucja nie przewiduje innej
większości. W razie równości głosów rozstrzyga głos Marszałka Izby
Poselskiej.
- Izba Senatorska przyjmuje uchwały zwykłą większością głosów przy udziale
co najmniej jednej trzeciej senatorów, o ile Konstytucja nie przewiduje
innej większości. W razie równości głosów rozstrzyga głos Marszałka Izby
Senatorskiej.
Art. 18. [Procedura ustawodawcza]
- Ustawę uchwaloną przez Izbę Poselską Marszałek Izby Poselskiej
przekazuje Marszałkowi Izby Senatorskiej.
- Izba Senatorska w ciągu czternastu dni od dnia przekazania ustawy może
ją przyjąć bez zmian, uchwalić poprawki albo uchwalić odrzucenie jej w
całości. Jeżeli Izba Senatorska w ciągu czternastu dni od dnia przekazania
ustawy nie podejmie stosownej uchwały, ustawę uznaje się za uchwaloną w
brzmieniu przyjętym przez Izbę Poselską.
- Uchwałę Izby Senatorskiej odrzucającą ustawę albo poprawkę zaproponowaną
w uchwale Izby Senatorskiej uważa się za przyjętą, jeżeli Izba Poselska nie
odrzuci jej większością dwóch trzecich głosów przy udziale co najmniej
połowy posłów.
- Marszałek Izby, w której zakończono postępowanie ustawodawcze,
przedstawia uchwaloną ustawę do podpisu Księciu. W ciągu siedmiu dni Książę
podejmuje decyzję o jej podpisaniu lub odrzuceniu bądź zwróceniu się do Sądu
Najwyższego z wnioskiem o zbadanie zgodności uchwalonej ustawy z
Konstytucją.
- Książę odmawia podpisania ustawy, którą Sąd Najwyższy uznał za niezgodną
z Konstytucją. Jeżeli niezgodność z Konstytucją dotyczy poszczególnych
przepisów ustawy, a Sąd Najwyższy orzekł, że nie są one nierozerwalnie
związane z całą ustawą, Książę w ciągu siedmiu dni od dnia wydania
orzeczenia przez Sąd Najwyższy podejmuje decyzję o podpisaniu ustawy z
pominięciem przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją lub jej odrzuceniu
w całości.
- W ciągu siedmiu dni od dnia wydania przez Sąd Najwyższy orzeczenia o
zgodności uchwalonej ustawy z Konstytucją Książę podejmuje decyzję o jej
podpisaniu lub odrzuceniu.
Art. 19. [Immunitet poselski i senatorski]
- Poseł lub senator nie może być, bez uprzedniej zgody właściwej Izby,
pociągnięty do odpowiedzialności karnej.
- Poseł lub senator nie może być aresztowany, chyba, że jest to niezbędne
do zapewnienia prawidłowego toku postępowania. O aresztowaniu niezwłocznie
powiadamia się Marszałka właściwej Izby, a jeżeli aresztowano Marszałka —
Księcia, który może nakazać natychmiastowe zwolnienie aresztowanego.
Art. 20. [Referendum]
- W sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa może być przeprowadzone
referendum.
- Książę zarządza referendum z własnej inicjatywy. Marszałek Izby
Poselskiej zarządza referendum na żądanie Izby Poselskiej lub grupy co
najmniej dwudziestu procent obywateli.
- Wynik referendum jest wiążący, jeżeli w referendum wzięła udział
większość uprawnionych do udziału w referendum obywateli, a za proponowanym
rozstrzygnięciem opowiedziała się co najmniej jedna trzecia uprawnionych do
udziału w referendum obywateli.
- Szczegóły określa ustawa.
Art. 20W. [Przedmiot referendum]
Referendum może być przeprowadzone wyłącznie w sprawach wotum nieufności dla
ministra, skrócenia kadencji Izby Poselskiej i zmiany Konstytucji oraz w
sprawach określonych w ustawach i dekretach z mocą ustawy obowiązujących na
obszarze Mandragoratu Wandystanu.
Rozdział IV
SĄDY I PROKURATURA
Art. 21. [Wyroki w imieniu Księcia]
Sądy wydają wyroki w imieniu Księcia.
Art. 22. [Immunitet sędziowski]
- Sędzia nie może być, bez uprzedniej zgody Izby Senatorskiej, pociągnięty
do odpowiedzialności karnej.
- Sędzia nie może być aresztowany, chyba, że jest to niezbędne do
zapewnienia prawidłowego toku postępowania. O aresztowaniu niezwłocznie
powiadamia się Marszałka Izby Senatorskiej, który może nakazać
natychmiastowe zwolnienie aresztowanego.
Art. 23. [Sąd Najwyższy]
- Sąd Najwyższy jest sądem konstytucyjnym Księstwa Sarmacji oraz pełni
funkcję sądu powszechnego na zasadach określonych w ustawie.
- Prezesa Sądu Najwyższego powołuje i odwołuje Książę spośród sędziów Sądu
Najwyższego.
- Sąd Najwyższy większością głosów orzeka o zgodności praw z prawami
wyższego rzędu oraz określa ich powszechnie obowiązującą wykładnię. Jeżeli
rozstrzygnięcie sprawy na podstawie praw jest niemożliwe, dopuszczalne jest
orzekanie na podstawie zasad słuszności i utrwalonych zwyczajów. W razie
równości głosów rozstrzyga głos Prezesa Sądu Najwyższego.
Art. 24. [Rozpatrywanie kasacji]
(Skreślony)
Art. 25. [Prokuratura]
Prokuratura strzeże praworządności oraz czuwa nad ściganiem przestępstw.
Art. 26. [Prokuratura Generalna]
- Prokuratura Generalna jest najwyższym organem prokuratury Księstwa
Sarmacji.
- Prokuratora Generalnego powołuje i odwołuje Książę spośród prokuratorów
Prokuratury Generalnej.
Rozdział V
PRAWA I WOLNOŚCI
Art. 27. [Obywatelstwo sarmackie]
- Obywatelstwo sarmackie nadaje Książę.
- Tryb i warunki utraty obywatelstwa sarmackiego określa ustawa.
- Osoby nieposiadające obywatelstwa sarmackiego, przebywające na
terytorium Księstwa Sarmacji, posiadają wszystkie prawa i wolności
gwarantowane przez Konstytucję, o ile prawo nie stanowi inaczej.
Art. 27W. [Nadawanie obywatelstwa mieszkańcom
Wandystanu]
Mandragorzy Wandystanu w imieniu Księcia nadają obywatelstwo sarmackie
mieszkańcom Mandragoratu Wandystanu.
Art. 28. [Ochrona wolności]
Żadna z wolności nie jest absolutna, ale ograniczenie którejkolwiek może mieć
miejsce tylko w ramach przewidzianych przez prawo.
Art. 29. [Prawo do kierowania sprawami publicznymi]
Każdy obywatel ma prawo do uczestnictwa w kierowaniu sprawami publicznymi
bezpośrednio lub za pośrednictwem swobodnie wybranych przedstawicieli.
Art. 30. [Wolność zgromadzeń i petycji]
Każdy obywatel ma prawo do zgromadzeń i wnoszenia petycji w dowolnej sprawie
przy zachowaniu postępowania pokojowego i bez użycia przemocy.
Art. 31. [Wolność wyznania]
Każdy obywatel ma prawo, sam lub razem z innymi, prywatnie lub publicznie,
odbywać praktyki religijne, ateistyczne czy też związane z wyznawanymi
wierzeniami.
Art. 32. [Wolność słowa]
Każdy obywatel ma prawo do wyrażania i rozpowszechniania informacji, opinii i
wierzeń w mowie, piśmie i obrazie.
Art. 33. [Wolność nauki i sztuki]
Każdy obywatel ma prawo do wolności nauki i nauczania i do uprawiania sztuki.
Art. 34. [Wolność informacji i idei]
Każdy obywatel ma prawo do dostępu do informacji i idei.
Art. 35. [Wolność przemieszczania się]
Każdy obywatel ma prawo do przemieszczania się w obrębie państwa.
Art. 36. [Tajemnica korespondencji]
Każdy obywatel ma prawo do tajemnicy korespondencji i komunikowania się.
Art. 37. [Wolność rozporządzania własnością]
- Każdy obywatel ma prawo do zakupu, nabycia, wynajęcia, posiadania,
użycia, obciążania hipotecznego, sprzedaży, najmu oraz przenoszenia
prywatnej własności lub jej dowolnej części.
- Prywatna własność obejmuje dowolne dobro lub rzecz wartościową,
materialną czy niematerialną, nieruchomość lub rzecz osobistą.
Art. 38. [Wolność pracy]
Każdy obywatel ma prawo do swobodnego wykonywania zawodu, profesji czy
sposobu zarobkowania, zakładania i prowadzenia przedsięwzięć handlowych i
produkcyjnych oraz rozprowadzania towarów i świadczenia usług.
Art. 39. [Wolność zawierania umów]
Każdy obywatel ma prawo do wchodzenia w wiążące umowy zawierające wyłącznie
dobrowolnie przyjęte postanowienia.
Art. 40. [Wolność stowarzyszeń]
Każdy obywatel ma prawo stowarzyszać się i wchodzić w porozumienia i spółki,
związki i inne organizacje jeśli ich cele są pokojowe i nie zakładają przemocy.
Art. 41. [Ochrona niewyszczególnionych praw]
Poza prawami wyszczególnionymi w Konstytucji Sąd Najwyższy ma prawo do
określania i chronienia praw niewyszczególnionych, według zasad jakie następują:
- Pozbawienie jakiegokolwiek obywatela praw wyszczególnionych w
Konstytucji lub innych praw do wolności i własności niewyszczególnionych w
Konstytucji może nastąpić wyłącznie na mocy prawomocnie ogłoszonego wyroku
sądowego w wyniku rozprawy karnej lub cywilnej.
- Prawa do wolności i własności obejmują każdy rodzaj ludzkiej
działalności, który nie jest niszczący dla praw do wolności i własności
innych, i dotyczą wszystkich obywateli.
Art. 42. [Orzekanie o konstytucyjności pozbawienia
wolności]
W razie orzekania, czy pozbawienie przez organ władzy konstytucyjnie
gwarantowanej wolności jest zgodne z Konstytucją, Sąd Najwyższy będzie wymagał
by dowiedziono spełnienia każdego z czterech warunków:
- cel rozważanego prawa lub regulacji mieści się w kompetencjach władzy,
która prawo lub regulację wprowadziła;
- prawo lub regulacja mieści się w kompetencjach władzy, która je
wprowadziła i jest w sposób istotny związane z zakładanym celem, to znaczy
przyjęte środki są uprawnione i właściwe dla osiągnięcia celu;
- istnieje proporcjonalność między skutkami ograniczeń powodowanych przez
prawo czy regulację a jego celem, czyli konsekwencje nie są
nieproporcjonalne do zakładanych korzyści. Im bardziej uciążliwe są skutki
wydanego prawa, tym ważniejszy społecznie musi być cel, by je uzasadnić;
- ten sam cel nie może być osiągnięty przez ustanowienie prawa mniej
naruszającego wolność. Prawo może być akceptowane, kiedy w jak najmniejszym
stopniu narusza wolność, co oznacza, że nie istnieje mniej szkodliwe
rozwiązanie alternatywne.
Jeżeli dowiedzione zostanie spełnienie każdego z czterech powyższych warunków
podczas cywilnego procesu dowodowego, Sąd Najwyższy utrzyma prawo w mocy.
Art. 43. [System prawa karnego]
- System prawa karnego nie może być użyty w żadnych okolicznościach do
ukarania osoby niewinnej zarzucanego czynu, nie może też on nigdy chronić
przed karą sprawców przestępstw.
- Naruszenia prawa lub pomyłki popełnione przez organy ścigania podczas
postępowania przygotowawczego nie mogą powodować u sądu uprzedzenia
wpływającego na ocenę co do winy lub niewinności podejrzanego.
- Nikt nie może być tymczasowo pozbawiony wolności inaczej niż w zgodzie z
postanowieniami Konstytucji.
Art. 44. [Prawo do obrony]
W każdym momencie postępowania procesowego oskarżony ma prawo do informacji o
oskarżeniu wniesionym przeciw niemu. Ma też on prawo do korzystania z pomocy
obrońcy.
Art. 45. [Domniemanie niewinności]
- Oskarżony będzie uważany za niewinnego dopóki nie zostanie mu
udowodniona wina w prawidłowym i publicznym postępowaniu sądowym przed
niezależnym i bezstronnym sądem; ma prawo do szybkiego i publicznego
procesu.
- Oskarżony nie może być zmuszany do świadczenia przeciwko sobie.
- Nikt nie może być sądzony za to samo przestępstwo więcej niż jeden raz.
Art. 46. [Ochrona nietykalności osoby]
Prawo wszystkich osób do nietykalności i wolności osobistej nie może być
naruszane inaczej, niż w wyniku decyzji wydanej przez sędziego lub prokuratora z
wystarczającej przyczyny, z konkretnym wskazaniem przedstawionych zarzutów.
Art. 47. [Ochrona nietykalności majątku]
Prawo wszystkich osób do bezpieczeństwa własnego domu, dochodów i majątku
wobec wkroczeń, rewizji i zajęć nie może być naruszane inaczej, niż w wyniku
decyzji wydanej przez sędziego lub prokuratora z wystarczającej przyczyny, z
konkretnym wskazaniem miejsca przeszukania czy rzeczy do zajęcia.
Art. 48. [Odszkodowanie za bezprawne pozbawienie wolności]
Osoba, która została bezprawnie pozbawiona wolności może otrzymać
odszkodowanie za poniesioną skutkiem tego szkodę.
Art. 49. [Wynagrodzenie straty poszkodowanemu]
Orzekając w sprawie kryminalnej sąd powinien nakazać jako część wyroku zwrot
przez skazanego straty, jaką poniósł poszkodowany, chyba że nadzwyczajne
okoliczności to uniemożliwiają.
Rozdział VI
ZMIANA KONSTYTUCJI
Art. 50. [Zmiana Konstytucji]
Zmiana Konstytucji następuje:
- za zgodą Księcia, w drodze ustawy uchwalonej w jednakowym brzmieniu
większością dwóch trzecich głosów przy udziale co najmniej połowy posłów
przez Izbę Poselską i większością trzech piątych głosów przy udziale co
najmniej połowy senatorów przez Izbę Senatorską,
- w drodze referendum zarządzonego przez Księcia.
Art. 50W. [Zatwierdzenie zmiany Konstytucji]
Zmiana Konstytucji Księstwa Sarmacji wymaga zatwierdzenia przez organ lub
organy władzy publicznej określone Konstytucją Mandragoratu Wandystanu.
(—) Piotr Mikołaj.